Upadłość konsumencka to instytucja prawa upadłościowego, która pozwala osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej wyjść z trwałego zadłużenia. Jej celem jest oddłużenie dłużnika, który utracił zdolność do regulowania swoich zobowiązań, a jednocześnie umożliwienie mu rozpoczęcia nowego etapu życia bez ciężaru długów.
Postępowanie upadłościowe wobec konsumenta ma dziś charakter realnej i dostępnej formy pomocy, a nie – jak dawniej – rozwiązania wyjątkowego.
Czym jest upadłość konsumencka?
Upadłość konsumencka to sądowe postępowanie prowadzone na podstawie Prawa upadłościowego, którego skutkiem może być:
- umorzenie całości lub części zobowiązań dłużnika,
- ustalenie planu spłaty wierzycieli,
- całkowite oddłużenie po wykonaniu planu spłaty lub nawet bez jego ustalania (w szczególnych przypadkach).
Celem postępowania nie jest ukaranie dłużnika, lecz przywrócenie mu zdolności do normalnego funkcjonowania w obrocie prawnym i społecznym.
Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
Status konsumenta
Upadłość konsumencką może ogłosić osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. Z postępowania mogą skorzystać również byli przedsiębiorcy, pod warunkiem że zakończyli działalność i nie są wpisani do CEIDG w chwili składania wniosku.
Stan niewypłacalności
Podstawowym warunkiem ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest niewypłacalność, czyli trwała utrata zdolności do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
Co do zasady przyjmuje się, że niewypłacalność występuje, gdy opóźnienie w spłacie długów przekracza 3 miesiące.
Brak negatywnych przesłanek formalnych
Obecnie sąd nie oddala wniosku wyłącznie z powodu:
- winy dłużnika w doprowadzeniu do zadłużenia,
- niegospodarności lub błędnych decyzji finansowych w przeszłości.
Okoliczności te mogą mieć natomiast znaczenie przy ustalaniu:
- długości planu spłaty wierzycieli,
- zakresu ewentualnego umorzenia zobowiązań.
Jakie długi obejmuje upadłość konsumencka?
Upadłość konsumencka może obejmować m.in.:
- kredyty bankowe i pożyczki,
- zadłużenie na kartach kredytowych,
- chwilówki i zobowiązania pozabankowe,
- zaległe rachunki i czynsze,
- długi prywatne.
Nie wszystkie zobowiązania podlegają umorzeniu. Wyłączone są m.in.:
- alimenty,
- grzywny i kary pieniężne,
- obowiązek naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa.
Skutki ogłoszenia upadłości konsumenckiej
Wstrzymanie egzekucji komorniczych
Z chwilą ogłoszenia upadłości:
- wszystkie postępowania egzekucyjne ulegają zawieszeniu,
- komornik traci możliwość dalszego prowadzenia egzekucji,
- dłużnik uzyskuje realną ochronę przed wierzycielami.
Powołanie syndyka
Sąd wyznacza syndyka, który:
- przejmuje zarząd nad majątkiem dłużnika,
- sporządza listę wierzycieli,
- likwiduje majątek wchodzący do masy upadłości (jeżeli istnieje).
Likwidacja majątku
W skład masy upadłości może wchodzić m.in.:
- nieruchomość (np. mieszkanie),
- samochód,
- wartościowe ruchomości.
W określonych przypadkach sąd zabezpiecza środki na wynajem lokalu mieszkalnego dla upadłego.
Plan spłaty wierzycieli
Po zakończeniu likwidacji majątku sąd może ustalić plan spłaty wierzycieli, który:
- trwa zazwyczaj od 36 do 84 miesięcy,
- uwzględnia realne możliwości zarobkowe dłużnika,
- kończy się umorzeniem pozostałych zobowiązań.
W wyjątkowych sytuacjach sąd może umorzyć długi bez ustalania planu spłaty.
Oddłużenie i nowy start
Najważniejszym skutkiem upadłości konsumenckiej jest oddłużenie – po wykonaniu planu spłaty (lub jego braku) dłużnik zostaje zwolniony z niespłaconych zobowiązań objętych postępowaniem.
Czy warto rozważyć upadłość konsumencką?
Upadłość konsumencka to rozwiązanie dla osób, które:
- utraciły kontrolę nad zadłużeniem,
- nie widzą realnych szans na spłatę długów,
- chcą legalnie i trwale wyjść z problemów finansowych.
Każda sytuacja wymaga jednak indywidualnej analizy prawnej.
Pomoc prawna w sprawach upadłości konsumenckiej
Pomagam w kompleksowym przeprowadzeniu postępowania o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, w tym:
- analizie sytuacji dłużnika,
- przygotowaniu i złożeniu wniosku do sądu,
- reprezentacji w toku postępowania,
- kontaktach z syndykiem i wierzycielami.
Dbam o to, aby postępowanie przebiegło sprawnie, bezpiecznie i z poszanowaniem interesów mojego Klienta.
Skontaktuj się
Jeżeli zastanawiasz się, czy upadłość konsumencka jest rozwiązaniem w Twojej sytuacji – zapraszam do kontaktu.
Adwokat Kamil Kwiatek