Założenie fundacji rodzinnej to proces wymagający starannego planowania, rozmów z rodziną oraz przygotowania odpowiedniej dokumentacji. Poniżej przedstawiam kolejne etapy tworzenia fundacji rodzinnej w Polsce.
1. Analiza celów i potrzeb rodziny
Pierwszym krokiem jest określenie celów fundacji rodzinnej, wartości, które fundatorzy chcą przekazać kolejnym pokoleniom, oraz realnych potrzeb przyszłych beneficjentów.
Na tym etapie kluczowe są:
- otwarte rozmowy z członkami rodziny,
- omówienie oczekiwań, planów i zasad funkcjonowania fundacji,
- wypracowanie wspólnej wizji zarządzania majątkiem.
Chętnie pomagam w koordynacji indywidualnych rozmów rodzinnych, które sprzyjają budowaniu zaufania i pozwalają uniknąć konfliktów w przyszłości.
2. Przegląd majątku fundacji rodzinnej
Kolejnym etapem jest ustalenie, jakie składniki majątku zostaną wniesione do fundacji rodzinnej.
Należy pamiętać, że:
- minimalna wartość funduszu założycielskiego wynosi 100 000 zł,
- mienie może mieć formę pieniężną lub niepieniężną (np. nieruchomości, udziały, akcje).
3. Opracowanie statutu fundacji rodzinnej
Statut fundacji rodzinnej to najważniejszy dokument, regulujący jej funkcjonowanie. Powinien być:
- dokładnie przemyślany,
- szczegółowo omówiony z rodziną,
- dostosowany do indywidualnych potrzeb i specyfiki danej rodziny.
Rekomenduję zaangażowanie wszystkich kluczowych uczestników procesu, aby statut był nie tylko zgodny z przepisami prawa, ale przede wszystkim odpowiadał na rzeczywiste oczekiwania fundatorów i beneficjentów.
4. Zawiązanie fundacji rodzinnej i wniesienie funduszu założycielskiego
Po uzgodnieniu ostatecznej wersji statutu fundator (lub fundatorzy) przystępuje do formalnego ustanowienia fundacji rodzinnej przed notariuszem.
W ramach aktu notarialnego:
- fundator składa oświadczenie o ustanowieniu fundacji i statutu,
- powoływane są organy fundacji (zarząd, zgromadzenie beneficjentów, a w razie potrzeby rada nadzorcza),
- wskazywany jest skład organów i zakres ich kompetencji,
- wnoszone jest mienie stanowiące fundusz założycielski (min. 100 000 zł).
Z chwilą sporządzenia aktu notarialnego powstaje fundacja rodzinna w organizacji.
5. Przygotowanie dokumentów rejestrowych
Do złożenia kompletnego wniosku o rejestrację fundacji rodzinnej niezbędne są m.in.:
- akt założycielski (akt notarialny) lub protokół otwarcia testamentu,
- statut fundacji rodzinnej (w formie aktu notarialnego),
- oświadczenie o wniesieniu mienia,
- spis mienia przeznaczonego na fundusz założycielski,
- dokumenty potwierdzające ustanowienie organów fundacji,
- lista beneficjentów,
- zaświadczenia o niekaralności członków zarządu,
- oświadczenia o zgodzie na pełnienie funkcji,
- dowód uiszczenia opłaty sądowej (500 zł).
6. Nadanie numerów NIP i REGON oraz otwarcie rachunku bankowego
Fundacja rodzinna w organizacji występuje z wnioskiem o:
- nadanie numeru NIP,
- nadanie numeru REGON,
- otwarcie rachunku bankowego.
7. Wpis do rejestru fundacji rodzinnych
Wniosek o wpis do Rejestru Fundacji Rodzinnych (RFR) składa się na formularzu RFR-W w formie papierowej. Rejestr prowadzony jest wyłącznie przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim.
Z chwilą wpisu do rejestru fundacja rodzinna uzyskuje pełną osobowość prawną.
Aktualnie (początek 2026 roku), z uwagi na dużą liczbę składanych wniosków, czas oczekiwania na wpis może wynosić od 10 do nawet 14 miesięcy.
Warto jednak pamiętać, że już jako fundacja rodzinna w organizacji podmiot ten może:
- zarządzać majątkiem,
- nabywać prawa (w tym nieruchomości),
- zaciągać zobowiązania,
- pozywać i być pozywany.
Serdecznie zapraszam do kontaktu – chętnie odpowiem na wszelkie pytania.
Adwokat Kamil Kwiatek